گرفتگی بینی یکی از مشکلات شایعی است که در فصول سرد سال و همچنین در افراد مبتلا به بیماریهایی چون سرماخوردگی و آنفولانزا دیده میشود. خوشبختانه باید بگوییم این مشکل را میتوان به راحتی و با راهکارهای خانگی درمان کرد.
در این مطلب از مجله زادمهر تصمیم به بررسی روشهای درمان گرفتگی بینی در طب سنتی خواهیم پرداخت. چنانچه دوست دارید در این باره بیشتر بدانید، با ما همراه شوید.
| روش درمان |
توضیح مختصر |
| بخور اکالیپتوس |
افزودن چند قطره روغن اکالیپتوس به آب جوش و استنشاق بخار آن برای ضدعفونی، ضدالتهاب و خلطآوری مجاری تنفسی. |
| ماساژ نقاط صورت و سر |
ماساژ سینوسها، پیشانی، گونهها و گردن برای افزایش جریان خون، کاهش التهاب و باز شدن مجاری بینی (همزمان با کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب). |
| بخور سیر (هنگام خواب) |
جوشاندن چند حبه سیر همراه کمی زردچوبه و استنشاق بخار حاصل از آنها خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی سیر و زردچوبه مخاط را نرم و مسیر تنفس را باز میکند. |
| بخور گلاب |
افزودن چند قطره گلاب به آب گرم و استنشاق بخار برای مرطوب کردن مخاط و آزادسازی ترکیبات آروماتیک که التهاب و تورم مجاری بینی را کاهش میدهند. |
| استنشاق بخار پیاز |
برش یک پیاز و بو کردن مستقیم آن یا افزودن برشهای پیاز به آب جوش برای استنشاق بخار، تحریک گیرندههای بویایی، افزایش ترشحات مخاطی و باز شدن مجاری تنفسی. |
| استفاده از اسپری بینی |
اسپریهای ضداحتقان (فنیلافرین، اکسیمتازولین، نفازولین) برای برطرف کردن سریع گرفتگی. اسپری نمکی برای رقیقسازی مخاط و شستشوی سینوسها؛ اسپری کورتیکوستروئید برای التهاب مزمن. |
گرفتگی بینی از چیست؟
گرفتگی بینی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که از مهمترین این دلایل میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- آلرژیها
- عفونتهای ویروسی
- عفونتهای باکتریایی
- تغییرات هورمونی
- پولیپ بینی
- انحراف تیغه بینی
- خشک شدن هوای محیط
- محرکها مانند دود سیگار، آلودگی هوا و برخی مواد شیمیایی
- مصرف برخی داروها
- تومورها
گرفتگی بینی از علائم بارداری
گرفتگی بینی یکی از شایعترین عارضههای دوران بارداری است که به دلایل مختلفی از جمله تغییرات هورمونی، افزایش حجم خون و تغییرات در سیستم ایمنی رخ میدهد. افزایش سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون باعث تورم غشاهای مخاطی بینی و افزایش تولید مخاط میشود. همچنین، افزایش حجم خون منجر به گشاد شدن رگهای خونی بینی و در نتیجه، تورم بافتهای بینی میشود. این تغییرات، مجاری بینی را تنگ کرده و تنفس را با مشکل مواجه میکنند. آلرژی، عفونتهای ویروسی و محیط خشک نیز میتوانند به تشدید این مشکل کمک کنند.
گرفتگی بینی از حساسیت
در اثر واکنش سیستم ایمنی بدن به مواد حساسیتزا یا آلرژنها، آلرژی رخ میدهد. آلرژی معمولا با علائمی چون گرفتگی بینی، عطسه، سرفه و… همراه است. آلرژنها میتوانند شامل گرده گیاهان، گرد و غبار، شوره حیوانات خانگی، کپک و برخی مواد غذایی باشند. در تماس با آلرژن، سیستم ایمنی بدن واکنش نشان داده و هیستامین آزاد میکند که باعث التهاب و تورم در مجاری بینی میشود. این التهاب منجر به تولید مخاط اضافی، عطسه، خارش بینی و در نهایت گرفتگی بینی خواهد شد.
گرفتگی بینی اول صبح
بسیاری از افراد در اوایل صبح گرفتگی بینی را تجربه خواهند کرد. این مشکل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. از جمله این دلایل میتوان به آلرژیها، عفونتهای سینوسی، پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی، رفلاکس اسید، خشکی هوا و آپنه خواب اشاره کرد. این عوامل با ایجاد التهاب و تورم در مجاری بینی، تنفس را دشوار میسازند.
گرفتگی بینی بعد از عمل چقدر طول میکشد؟
یکی از دغدغههای اصلی افرادی که تحت عمل جراحی بینی قرار میگیرند، مدت زمان بهبودی و برطرف شدن عوارضی مانند گرفتگی بینی است. به طور کلی، تورم و گرفتگی بینی پس از عمل، یک فرایند طبیعی است و در اکثر موارد، طی چند هفته تا چند ماه بهبود مییابد.
مدت زمان دقیق بهبودی و درمان گرفتگی بینی پس از عمل، به عوامل مختلفی از جمله نوع عمل جراحی، تکنیک جراحی، میزان پیچیدگی عمل، واکنش بدن فرد به جراحی و مراقبتهای بعد از عمل بستگی دارد. همچنین، نوع بافت بینی (استخوانی یا گوشتی) نیز بر مدت زمان بهبودی تأثیرگذار است.
گرفتگی بینی بدون آبریزش
گرفتگی بینی بدون آبریزش، به وضعیتی گفته میشود که فرد احساس میکند بینیاش پر است و تنفس از راه بینی برای او دشوار است، اما ترشحات بینی (آبریزش) ندارد.
این عارضه نیز ممکن است به دلایلی چون حساسیت، سرماخوردگی، انحراف بینی و… رخ دهد. تشخیص علت دقیق گرفتگی بینی بدون آبریزش بایستی توسط پزشک صورت گیرد.
درمان سریع گرفتگی بینی
بخور اکالیپتوس یکی از روشهای سنتی و موثر برای درمان گرفتگی بینی است. روغن اکالیپتوس به دلیل خواص ضدعفونیکننده، ضدالتهابی و خلطآور خود، میتواند به باز شدن مجاری تنفسی، کاهش التهاب و تسهیل تنفس کمک کند. برای استفاده از بخور اکالیپتوس، میتوانید چند قطره روغن اکالیپتوس را به آب جوش اضافه کرده و بخار آن را استنشاق کنید. همچنین، میتوانید از دستگاههای بخور مخصوص برای این منظور استفاده کنید.
جالب است بدانید بخور اکالیپتوس علاوه بر درمان گرفتگی بینی، میتواند مزایای دیگری نیز داشته باشد. این گیاه دارویی به دلیل خاصیت ضد میکروبی خود، میتواند به کاهش تعداد میکروبها و باکتریهای موجود در مجاری تنفسی کمک کرده و از این طریق، از بروز عفونتهای تنفسی جلوگیری کند.
درمان سریع گرفتگی بینی با ماساژ
با ماساژ دادن نقاط خاص روی صورت و سر، میتوانیم جریان خون را در این مناطق افزایش داده و التهاب و گرفتگی بینی را کاهش دهیم. این کار به باز شدن مجاری تنفسی و بهبود تنفس کمک میکند. همچنین، ماساژ درمانی با کاهش استرس و اضطراب، میتواند بر روی کاهش شدت علائم آلرژی و سرماخوردگی نیز تأثیرگذار باشد. مطالعات نشان دادهاند که ماساژ درمانی به ویژه برای افرادی که از گرفتگی بینی مزمن رنج میبرند، میتواند کیفیت خواب را بهبود بخشد.
برای بهرهمندی از مزایای ماساژ درمانی در رفع گرفتگی بینی، تمرکز بر نقاطی مانند سینوسها، پیشانی، گونهها و گردن ضروری است.
درمان خانگی گرفتگی بینی هنگام خواب
سیر حاوی ترکیبات گوگردی است که خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی قدرتمندی دارند. این ترکیبات با نفوذ به مخاط بینی و گلو، باکتریها و ویروسهای عامل عفونت را از بین میبرند و التهاب را کاهش میدهند. اگر هنگام خواب دچار گرفتگی بینی میشوید، بخور سیر میتواند گزینه جالبی باشد. برای تهیه بخور سیر، کافی است چند حبه سیر را به همراه کمی زردچوبه به آب جوش اضافه کنید و بخار آن را استنشاق کنید. زردچوبه نیز خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی دارد که اثرات مفید سیر را تقویت میکند. با این روش، مجاری تنفسی باز شده و تنفس راحتتر میشود.
گلاب برای گرفتگی بینی
یکی از کاربردهای مهم گلاب، تسکین علائم گرفتگی بینی است. بخور گلاب با ایجاد رطوبت و آزادسازی ترکیبات آروماتیک، به کاهش التهاب و تورم در مجاری تنفسی کمک میکند. برای استفاده از بخور گلاب، کافی است چند قطره گلاب را به آب جوش اضافه کرده و بخار آن را استنشاق کنید. این روش ساده و در عین حال موثر، به شما کمک میکند تا از شر گرفتگی بینی خلاص شوید و تنفس راحتتری داشته باشید.
پیاز برای گرفتگی بینی
پیاز یکی از مهمترین مواد غذایی است که در درمان بسیاری از بیماریها از جمله درمان گرفتگی بینی موثر است.
برای بهرهمندی از خواص درمانی پیاز برای رفع گرفتگی بینی، میتوانید از روشهای مختلفی استفاده کنید. سادهترین روش، برش دادن یک پیاز به دو نیم و بوییدن مستقیم آن است. بوی تند پیاز باعث تحریک گیرندههای بویایی و افزایش ترشح مخاط میشود. همچنین، میتوانید چند برش پیاز را به آب جوش اضافه کرده و بخار آن را استنشاق کنید. بخار پیاز به همراه رطوبت، به نرم شدن مخاطها و باز شدن مجاری تنفسی کمک میکند. علاوه بر این، خوردن پیاز خام نیز به دلیل خواص ضدالتهابی آن، میتواند به بهبود علائم گرفتگی بینی کمک کند.
بهترین اسپری برای گرفتگی بینی
اسپریهای بینی به عنوان یکی از موثرترین روشها برای درمان گرفتگی بینی شناخته میشوند. این محصولات با مکانیسمهای مختلفی مانند تنگ کردن رگهای خونی در بینی، کاهش التهاب و روانسازی مخاط، به باز شدن مجاری تنفسی کمک میکنند.
انواع مختلفی از اسپریهای بینی در بازار موجود است که هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. برای مثال، اسپریهای ضد احتقان حاوی ترکیباتی مانند فنیلافرین، اکسیمتازولین و نفازولین هستند که به سرعت گرفتگی بینی را برطرف میکنند، اما استفاده طولانیمدت از آنها میتواند باعث عوارض جانبی شود. اسپریهای نمکی برای شستشوی بینی و رقیق کردن مخاط استفاده میشوند و اسپریهای کورتیکوستروئید برای درمان طولانیمدت آلرژی و التهاب مزمن بینی تجویز میشوند.
قبل از استفاده از هر نوع اسپری بینی، به خصوص در کودکان و افراد دارای بیماریهای زمینهای، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
نتیجهگیری
در این مطلب به بررسی روشهای درمان گرفتگی بینی پرداختیم و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. توجه داشته باشید که بهتر است قبل از هر گونه مصرف خودسرانه داروهای گیاهی با متخصصان طب سنتی مشورت کنید تا یک برنامه درمانی ویژه برای شما در نظر گرفته شود.
